Filiz Tosyalı

Bir insanın hayatta yaşayabileceği en güzel duygulardan ve mükemmel olaylardan birisi hiç kuşkusuz çocuk sahibi olmaktır. Ne yazık ki, çocuğun zihin engelli olduğunun öğrenilmesi yaşanan duyguların yoğunluğunu değiştirir. Önemli olan bu noktada anne-babalar olarak, yapılması gereken; çocuğu kabullenmek ve onu her yönüyle sahiplenmektir.

Bir çocuğa hiperaktivite diyebilmek için birçok teşhis yöntemlerinden faydalanılmış olması gerekir. Sadece hareketli diye bu tanıya koymak neredeyse şu anda anne babaların işi gibi. Kendi çocuğunun ötesinde de, yerinde duramayan hareketli ve canlı her çocuğa böyle bir tanıyı koyabilenlerin sayısı oldukça fazla. İlaçlar alınıyor ve çocuk terapisiz tedavi edilmeye kalkılıyor. Psikiyatrların işini doktor olmayanların yapamayacağının bilinmesi gerekir. İlaçların zararsız olduğu günlük yaşam içinde konuşulduğundan, benzer sıkıntıları olanlar ilaçları kullandırmaktan çekinmeyebiliyorlar. Oysaki hastalıkta, başka bir sıkıntının olabileceği göz ardı edilmesi üzücü sonuçlara neden olabilir. Yetkisiz olarak konulan teşhis anne babaya, sonraki günlerde sıkıntı yaşatıyor. Birçok rahatsızlıkla benzerlik taşıyan hareketlilik, dikkat eksikliği, odaklanamama, şiddete başvurma gibi özelliklerle değerlendirilen çocukların gerçek durumunu ancak bu konuda uzman doktorlar bilir.

Engelli Çocuğun Ailesi Olmak

Engelli bir çocuğa anne-baba olmak zor bir görevdir. Bu zor görevde siz çocuğunuzun; sebebi ne olursa olsun, farklı özellikleri olan bir çocuk olduğunu kabul etmek zorundasınız.

Çocuğun olduğu gibi kabul edilmesini istiyorsanız önce siz onu kabul etmelisiniz.  Sorunlarla karşılaşacağınızı düşünmeden hareket edin. İnsanların meraklı bakışlarına aldırmamayı öğrenmelisiniz. Bunu kabullenme noktası anne-baba için ne kadar zor olursa olsun; ailenin mutluluğu ve çocuğun sağlıklı yaşaması için ilk şarttır. Ondan sonra çocuğun bakımı ve eğitimi gelir.

Engelli Bir Çocuğa Nasıl Yardım Edilir

Engelli bir çocuk için erken teşhis çok önemlidir. Zaman kaybedilmeden hem sağlık hem de eğitim önlemleri alınmalıdır.

Çocuğunuzun durumunu kabul ederseniz dışarıdan gelecek tepkilerden daha az etkilenirsiniz. Çocuğunuzu kabullenmiş bir anne-baba olursanız, çocuğunuzu topluma daha kolay kabul ettirirsiniz.

Çocuğunuzu sosyal ve fiziksel ortamlardan kısıtlamayınız. Onu eve kapatmayınız. Parka götürün, ev gezilerine götürün. Birlikte sokağa çıkıp yürüyün. Çocuğunuza çevreyi; çevreyi de çocuğunuza tanıtın. Sorularını yanıtlayın, yüz defa da sorsa yanıta ulaşmasını sağlayın. Çevrenizdeki insanların bakışları sizi kızdırmasın etkilemesin. Siz bunu bir görev haline de dökseniz zevk alın, çocuğunuz da beraber olmaktan, sorularına yanıt vermekten zevk aldığınızı düşünsün.

Çocuğunuzdan beklentilerinizi özür ve özelliklerine göre ayarlayın. Normal bir çocukla karşılaştırıp ayni görevleri beklemeseniz de yapamayacağını düşündüğünüzü hissettirmeyin. Yaptıklarını konuşun.

Ondan yapamayacağı bir davranışı veya beceriyi istemeye kalkışmanız, sınırlarını zorlar; aşırı yüklenmiş oluşunuz. Bu tür bir yaklaşımla çocuğunuzun kendine olan güvenini sarsabilir ve başarısızlık duygusuna kapılarak içine kapanmasına sebep olabilirsiniz.

Engelli çocuğu Aşırı Korumayın

Çocuğunuzu engelli diye aşırı korumayınız. Tüm ile bireyleri onun için özveride bulunmaya hazırdırlar. Muhakkak özveride bulunulacak, çocuk korunacak; ama bunun da bir sınırı olmalı.

Çocuğun denemesi gereken beceri uygulaması için fırsat verilmeli; davranışları ve gereksinimlerini karşılama çabasının sonucu beklenmeli, aileden herhangi biri onun bu yolları denemesini beklemeden yerine getirmemelidir. Çocuğa verilen bu fırsatlar onun yaşamındaki yapmak zorunda olduğu pek çok şeyi kendisinin yerine getirmesini sağlar      

Öğretilmek istenilen herhangi bir konuda aileden birinin model olması çocuğun geleceği ile ilgili adımlar atmasını kolaylaştırır. Çocuğunuzun tek basına bir şeyler yapmasına izin verdiğiniz kadar ona yardımcı olursunuz. Çocuğunuzun bir işi yapıp o işi başarmadaki başarı hissini tatmaya ihtiyacı vardır.

Çocuğunuza tutarlı davranmalısınız. Annenin, çocuğun yapmasına izin vermediği bir davranışa baba da izin vermemelidir. Ayrıca söz verdiğiniz bir şeyi muhakkak yerine getirmelisiniz veya yerine getiremeyeceğiniz sözü, vermemelisiniz. Bu çocuğunuzun size karşı güvenini, inancını sarsar.

Engelli ailelerinin bir araya gelmesi çok yarar sağlar. Gelişmelerden, engelli projelerinden haberdar olursunuz.

Engeli Tanıyın 

Çocuğunuzu tanımalısınız. Onun engelinin ne olduğunu bilmelisiniz. Bununla ilgili bilgi alabileceğiniz kurumlarla işbirliği yapmalısınız. Çocuğunuzun engeli gibi bir engeli olup da başarı sağlamış kişilerin özgeçmişlerinden haberdar olmalısınız. Gerektiği zaman motivasyon için kullanabilirsiniz.

Aslında söylemek gerekirse, çocuk çocuktur. Engelin ne olduğunu genele bakarak yaşam belirleyen insanoğludur. Engelli kabul edilsin ya da edilmesin her çocuk aynıdır. Onlara sevgiyle yaklaşmak; işimizi, yaşamımızı birlikteliğimizi kolaylaştırır.

24.01.12